|
مرور کلی محیط آراکس و آشنایی با مفاهیم اولیه |
|
نویسهخوان آراکس یک ابزار تبدیل تصویر متن چاپی به متن دیجیتال است که میتواند ضمن استخراج متن از تصاویر اسناد چاپی فارسی و انگلیسی، نحوهی آرایش متن و تصویر در صفحه را نیز تا حد ممکن حفظ کند. کاربر آراکس میتواند به کمک ابزارهای جانبی تعبیه شده در نویسهخوان آراکس همانند غلطیابهای املایی فارسی و انگلیسی و همچنین ویرایشگر، متن استخراج شده را مطابق نظر خود بهبود بخشد. |
|
عناصر یک فرآیند بازشناسی |
|
سند: سند عبارت است از یک تصویر تک قاب که به عنوان ورودی فرآیند بازشناسی به نرمافزار داده میشود. فرآیند استخراج متن از تصویر سند «بازشناسی» یا «خواندن» نامیده میشود که در این راهنما، متوالیاً به جای هم به کار رفتهاند. تصاویری که شامل چند قاب هستند (معمولاً TIFF) در هنگام اضافه شدن به آراکس به طور خودکار به چندین سند تبدیل میشوند. |
|
موتور بازشناسی |
|
موتور بازشناسی یک بخش داخلی از نرمافزار آراکس است که وظیفهی تحلیل سند و بازشناسی متن را به عهده دارد. نرمافزار آراکس رابط کاربری لازم جهت تنظیم پارامترهای این موتور و استفاده از آن را در اختیار کاربر میگذارد. موتور بازشناسی در حال حاضر توانایی بازشناسی متون فارسی و انگلیسی را دارد. |
|
محیط کار سامانة آراکس |
|
نویسهخوان آراکس مانند بسیاری از نرمافزارهای معمول مبتنی بر ویندوز دارای چند بخش متداول و آشناست. منو و نوار ابزار اصلی در بالای محیط نرمافزار و نوار وضعیت در قسمت پایین نرمافزار از جملهی این بخشهای متداول و آشنا هستند. |
شکل 6 - اجزای پنجرهی اصلی نویسهخوان آراکس |
|
منوی اصلی تقریباً دربردارندهی تمامی فرمانهای آراکس است و متناسب با وضعیت نرمافزار بعضی فرمانها به آن اضافه شده، برخی از دید خارج میشود و بعضی دیگر از فرمانهای آن غیرفعال میشود. مثلاً عنوان «تصویر» تا زمانی که سندی به پروژه اضافه نشده ظاهر نمیشود و پس از اضافه شدن نیز در حین فرآیند بازشناسی غیرفعال میگردد. شما میتوانید کلیدهای میانبر بسیاری از فرمانهای آراکس را با مرور منوی اصلی پیدا کنید. بعضی از کلیدهای میانبر به دلایلی از قبیل طولانی بودن ترکیب کلید در برابر فرمان متناظر نیامدهاند که آنها را نیز میتوانید به کمک عنوان «راهنما -› فهرست کلیدهای میانبر» بیابید. |
شکل 7-منوی اصلی |
|
نوار ابزار اصلی آراکس، فرمانهای پرکاربرد را به ترتیبی که معمولاً در فرآیند بازشناسی اسناد مورد استفاده قرار میگیرند، در اختیار کاربر میگذارد. این نوار ابزار دربردارندهی تعدادی دکمهی بازشو است که شامل بیش از یک فرمان است. مثلاً کاربر میتواند با استفاده از یک دکمه، سه عمل «دریافت از دیسک»، «دریافت از روبشگر» و «تنظیمات دریافت و روبش» را انجام دهد. فرمان «تنظیمات دریافت و روبش» با یک خط جدا شده است، که بیانگر این است که این فرمان هیچگاه «سرفرمان» نمیشود. «سرفرمان» فرمانی از فهرست فرمانهای دکمههای بازشو است که بدون آن که دکمهی بازشو بازشود، در اختیار قرار میگیرد. |
شکل 8 - دکمههای بازشوی نوار ابزار اصلی |
|
در پایینترین بخش محیط نرمافزار آراکس «نوار وضعیت» آراکس قرار گرفته که شامل اطلاعاتی در مورد وضعیت فعلی سند یا ناحیههای انتخاب شده و برخی تنظیمات مؤثر است. با کلیک بر روی بعضی بخشهای نوار وضعیت، فرمانهای مربوط به آنها در دسترس قرار میگیرد. |
شکل 9 - نوار وضعیت آراکس |
|
در بخش میانی محیط نرمافزار آراکس زیرپنجرههای اختصاصی آراکس قرار دارند که فرمانهای مربوط به مدیریت دسته، پیکربندی و بازشناسی اسناد و همچنین ویرایش آنها را در اختیار کاربر قرار می دهند. |
|
بخشهای اختصاصی نویسهخوان آراکس |
|
«مرورگر دسته» که به طور پیشفرض در سمت راست محیط آراکس قرار گرفته به شما امکان مشاهدهی نمایههای کوچکی از اسناد و انتخاب یک یا چند عدد از آنها را میدهد. تعداد ستونهای مرورگر دسته به اندازهی افقی آن و اندازهی پیشفرض نمایهها (که از طریق پنجرهی تنظیمات در دسترس قرار گرفته) بستگی دارد. شرح تفصیلی مرورگر دسته در فصل چهارم خواهد آمد. در بالای مرورگر دسته نوار ابزاری تعبیه شده که برخی فرمانهای مربوط به مدیریت دسته از طریق آن در دسترس قرار گرفته است. |
شکل 10 - راهنمای نوار ابزارهای داخلی |
|
علاوه بر این بخشها بد نیست با اصطلاح «سند جاری» نیز آشنا شوید. سند جاری سندی است که در مرورگر دسته در حالت انتخاب قرار دارد (انتخاب اصلی) و «تصویراصلی»، «تصویر کمکی» و «ویرایشگر متن» نیز تصویر و اطلاعات متناظر با آن را در دسترس قرار میدهند. |
|
پنجرهی فعال |
|
برخی کلیدها، مانند کلیدهای جهتی و دکمهی چرخندهی ماوس، بین «مرورگر دسته»، «تصویر اصلی»، «تصویر کمکی» و «ویرایشگر متن» مشترکاند و بسته به اینکه کدام پنجره فعال باشد، عکسالعمل متناسب را نشان میدهند. به منظور مشخص شدن «پنجرهی فعال»، آراکس همواره این پنجره را با مرز رنگی نشان میدهد. شما میتوانید با کلیک بر روی پنجرهی مورد نظر، آن را فعال کنید. رنگ حاشیهی پنجرهی فعال از طریق فرمان «تنظیمات» قابل بدلخواهسازی است («تنظیمات -› رابط کاربر -› سایر موارد -› رنگ حاشیهی پنجرهی فعال»). |
شکل 11 - در این شکل مرز متمایز حول مرورگر دسته نشان میدهد که «پنجرهی فعال» مرورگر دسته است. |
|
بدلخواهسازی محیط کار آراکس |
|
اجزای اختصاصی محیط آراکس شامل مرورگر دسته (+ نوارهای ابزار متصل به آن)، تصویر اصلی (+ نوار ابزار تصویر اصلی)، ویرایشگر متن (+نوار ابزار ویرایشگر متن + نوار ابزار جستجو و جایگزینی) و تصویر کمکی به وسیلهی یک سری جداساز از همدیگر جدا شدهاند. |
شکل 12 - جداسازها |
|
جداسازها میلههایی عمودی یا افقی هستند که میتوان آنها را به کمک ماوس گرفت و جابهجا کرد یا آنها را به یک سمت جمع کرد. به عنوان نمونه مرورگر دسته از تصویر اصلی (و تصویر کمکی) به وسیلهی یک جداساز عمودی جدا شده است. روی جداسازها شکل یک فلش جهت جمع شدن جداساز را به هنگام کلیک چپ روی آن نشان میدهد. به عنوان نمونه جداساز مرورگر دسته با اجزای سمت چپش به طور پیشفرض فلشی به سمت راست دارد که نشان میدهد با یک کلیک چپ بر روی آن میتوانید آن را به سمت راست جمع کنید و به این ترتیب (با از دید خارج کردن مرورگر دسته) فضای بیشتری را در اختیار سایر اجزای اختصاصی محیط آراکس بگذارید. پس از جمع کردن یک جداساز به یک سمت جهت فلش آن برعکس میشود و نشان میدهد که با کلیک مجدد بر روی آن میتوانید آن را دوباره باز کنید. |
شکل 13 - جهت جمع شدن جداساز و تنظیم آن |
|
علاوه بر این، آرایش محیط آراکس را میتوانید به کمک عنوانهای مربوط به همین کار در زیرمنوهای عنوان منوی اصلی «نما» مطابق نیاز خود تغییر دهید. این فرمانها در واقع شامل چند تغییر جهت و جمع شدن جداسازهاست که محیط آراکس را مطابق نیاز شما تنظیم میکند. به عنوان مثال «آرایش مدیریت پروژه» تمامی اجزای اختصاصی را به غیر از مرورگر دسته و نوارهای ابزار متصل به آن، از دید خارج میکند و به این ترتیب تمام فضای میانی محیط آراکس را در اختیار مرورگر دسته میگذارد. |
|
ترتیب معمول فرمانها برای بازشناسی اسناد |
|
فرآیند بازشناسی یک ترتیب معمول دارد که فقط در موارد خاص به هم میخورد. برای بازشناسی اسناد، ابتدا باید آنها را به دسته اضافه کنید. این کار را با استفاده از فرمان «دریافت از دیسک» یا «دریافت از روبشگر» انجام میدهید. پس از اضافه کردن اسناد ممکن است لازم باشد برای هر یک از آنها تنظیمات خاصی انجام دهید که این کار را با استفاده از «نوار ابزار تصویر اصلی» یا به کمک فرمانهای منوی کلیک راست تصویر اصلی انجام میدهید. پس از آن با استفاده از فرمانهای «بازشناسی» یا «بازشناسی همه» آنها را بازشناسی میکنید. نتایج بازشناسی در ویرایشگر نشان داده میشود. میتوانید در این مرحله اسناد را به کمک فرمانهای «غلطیابی» یا «غلطیابی همه» غلطیابی املایی کنید و سپس مشغول مرور و ویرایش آنها شوید. در حین مرور و ویرایش ممکن است متوجه شوید تنظیمات بعضی اسناد درست نبوده و با تغییر تنظیمات، آنها را به صورت موردی دوباره بازشناسی کنید. پس از مراحل غلطیابی و ویرایش که نیازمند نظارت انسانی است میتوانید اسناد مورد نظر خود را ذخیره کنید (فرمانهای «ذخیره» و «ذخیرهی همه»). فرآیندهای دریافت از دیسک/روبشگر، بازشناسی، غلطیابی و ذخیره را میتوانید با انجام تنظیمات لازم به کمک فرمانهای چندکارهی نوار ابزار اصلی (دکمهی بازشوی اول از سمت راست) به ترتیب و پشت سر هم انجام دهید. در تمامی فرآیندهای مذکور امکان قطع فرآیند، با استفاده از دکمة توقف، را دارید. علاوه بر آن میتوانید به کمک امکانات «ذخیره و بارگذاری دسته» فرآیندهای مورد نظر را با فاصله و زمانهای مختلف انجام دهید و تنظیمات انجام شده را نیز در اختیار داشته باشید. |
|
فرمان تنظیمات |
|
فرمان «تنظیمات» از طریق نوار ابزار اصلی (آخرین دکمهی ثابت از سمت راست) و منوی اصلی («ابزار -› تنظیمات») در دسترس قرار میگیرد. علاوه بر آن تنظیمات متناظر با فرمانهای دکمههای دوم تا پنجم از نوار ابزار اصلی نیز، از طریق آخرین عنوان این دکمههای بازشو در دسترس قرار میگیرند. |
شکل 14- دکمههای تنظیمات |
|
اجرای این فرمان پنجرهای را در دسترس قرار میدهد که در آن تنظیمات آراکس بر اساس نوع و ارتباطهای آن به شش برگهی اصلی تقسیم شدهاند. برای دسترسی به هر دسته از تنظیمات کافی است بر روی نوار ابزار عمودی سمت راست کلیک کنید و پس از اعمال تغییرات لازم دکمهی «تأیید» یا «اعمال» را بزنید. برای دستیابی به تنظیمات پیشفرض یا اصطلاحاً «تنظیمات کارخانه» از دکمهی مربوط به همین کار استفاده کنید. |
شکل 15- اجزای پنجرهی تنظیمات |
|
تنظیمات عمومی و محلی |
|
بیشتر تنظیماتی که از طریق فرمان «تنظیمات» در اختیار قرار میگیرند حالت عمومی دارند به این معنی که به ناحیه، سند یا دسته وابسته نیستند. به عنوان مثال زمانی که شما از طریق پنجرهی تنظیمات، قلم یا زبان پیشفرض را تغییر میدهید این تنظیمات همیشه با ایجاد یک دستهی جدید یا اضافه کردن یک سند جدید به دسته، بر روی آن دسته یا سند جدید اعمال میشود. |
|
تعیین قلم و زبان و ضرورت این کار |
|
در نرمافزار آراکس «زبان سند» تعیین کنندهی شکل الفبای خروجی (فارسی یا لاتین) و قواعد نحوی یا لغوی است که در فرآیند بازشناسی مورد استفاده قرار میگیرد. در حال حاضر آراکس قابلیت بازشناسی متون فارسی و انگلیسی را دارد. |
|
بدلخواهسازی رنگبندی نمای محیط آراکس |
|
رنگبندی کلی محیط آراکس را میتوانید مطابق سلیقهی خود تغییر دهید. در نسخهی فعلی، محیط آراکس به طور پیشفرض رنگبندی نمای محیط نرمافزار مایکروسافت آفیس 2007 را به نمایش میگذارد که میتوانید با استفاده از فرمانی که از طریق منوی «نما -› رنگبندی و نمای محیط» در دسترس قرار گرفته آن را به رنگبندی «سیستم عامل» تغییر دهید که در این حالت ظاهر آراکس از تنظیمات نمای سیستم عامل مورد استفادهی شما(XP یا Vista) پیروی میکند. |
|
آغازهی آراکس |
|
«آغازه» تصویری است که به هنگام اجرای آراکس مشاهده میکنید. رنگ و عنوان این تصویر نشانگر نگارش آراکس (حرفهای یا سازمانی) است و برخی فرآیندهای زمانبر آغاز اجرای آراکس همانند «بارگذاری موتور بازشناسی» و «بارگذاری واژهنامهها» در حین نمایش این تصویر انجام میپذیرند که همزمان با اجرای هر کدام از فرآیندهای مذکور اعلان مختص به آن بر روی تصویر آغازه نوشته میشود. |
شکل 16- آغازهی آراکس و اطلاعات قابل استخراج از آن |
|
موازنهی سرعت آغاز اجرا و سرعت نمایش اسناد |
|
با فعال کردن گزینهای در تنظیمات میتوانید کارایی و سرعت نمایش اسناد را در آراکس بالا ببرید. |
شکل 17- افزایش سرعت نمایش اسناد پیچیده (پنجرهی تنظیمات) |
|
در این حالت، شروع اجرای آراکس اندکی بیشتر طول میکشد و در حین آمادهسازی حافظه، پیغام «آمادهسازی رابط کاربری» نیز به اعلانهای آغازهی آراکس اضافه میشود. در صورتی که با اسناد پیچیدهای، مثلا اسناد دارای جداول متعدد، سر و کار ندارید، بهتر است این قابلیت را غیر فعال کنید. |
|
نمایشگر رویدادها |
|
انجام بسیاری از فرآیندها به دلایل مختلف ممکن است منجر به ایجاد خطا یا هشدار شود. علاوه بر نمایش موارد مهم ایجاد خطا و احتمالاً کسب تکلیف از کاربر، تاریخچهی خطاها، هشدارها یا اعلانها در «نمایشگر رویدادها»، در دسترس کاربر قرار میگیرد تا به کمک آن بتواند علت کارکرد غیرمعمول آراکس در موارد خاص را دریابد. به عنوان نمونه ممکن است شما تصویری با درجة تفکیک پایینتر از استاندارد آراکس را اضافه کنید ، در این صورت پس از بازشناسی، احتمالاً به نتیجهی غیرقابل قبول دست خواهید یافت که از طریق نمایشگر رویدادها میتوانید به علت این اتفاق پی ببرید. |
شکل 18 - نمایشگر رویدادها |
|
نمایشگر رویدادها را از طریق فرمان «ابزار -› نمایشگر رویدادها» در منوی اصلی یا کلید میانبر متناظر با آن اجرا کنید. در پنجرهی نمایشگر رویدادها، رویدادها به ترتیب زمانی (آخرین ردیف = تازهترین رویداد) مرتب شدهاند. رویدادها به سه دستهی «خطا»، «هشدار» و «اعلان» تقیسم میشوند. خطاها که با نشانهی یک شکلک قرمز رنگ از دیگر رویدادها قابل تشخیص اند، رویدادهایی هستند که وقوع آنها نشانهی وجود مشکل در آراکس یا اسناد ورودی هستند. به عنوان نمونه تلاش برای اضافه کردن اسناد نامعتبر باعث درج رویداد خطای اضافه نشدن تصاویر میشود. هشدارها که نشانهی آنها یک شکلک زردرنگ است رویدادهایی هستند که خبر از وجود مشکل در اجرای فرمانها دارند. اما بر خلاف خطاها، وقوع رویدادهای هشداری باعث جلوگیری از انجام فرامین نمیشوند. اعلانها رویدادهایی هستند که خبر از درست انجام شدن فرامین میدهند یا اطلاعات اضافی مفیدی راجع به آنها در اختیار کاربر میگذارند. |
|
فهرست کلیدهای میانبر |
|
این قابلیت آراکس که از طریق فرمان «راهنما -› فهرست کلیدهای میانبر» در منوی اصلی در دسترس قرار گرفته (و پیشتر اشارهی مختصری به آن شد) به کاربر امکان میدهد کلیدهای میانبر متناظر با فرمانهای مورد نظر خویش را به سرعت بیابد. برای یافتن میانبر یک فرمان قسمتی از عنوان آن را (در منوی اصلی یا نوارهای ابزار) در کادر «جستجوی فرمان» تایپ کنید تا کلید میانبر متناظر با آن را بیابید. با استفاده از لیست بازشوی غربال میتوانید جستجوی خود را محدود به فرمانهای یکی از اجزای نویسهخوان آراکس کنید. |
شکل 19- فهرست کلیدهای میانبر |
|
تأییدیههای آراکس |
|
آراکس به تناسب موقعیت برای اجراهای فرمانهایی که ممکن است باعث تغییر یا از دست رفتن اطلاعات شوند از کاربر تأییدیه دریافت میکند. مثلاً اگر در هنگام خروج (اجرای فرمان «پرونده -› خروج» از منوی اصلی یا کلیک بر روی دکمهی بستن پنجرهی اصلی آراکس) حداقل یک سند به دسته اضافه کرده باشید و دسته را ذخیره نکرده باشید، به طور پیشفرض از شما تأییدیه گرفته میشود. این تأییدیهها ممکن است برای کاربران حرفهای که از عملکرد خود مطمئن هستند مزاحم تلقی شوند، به همین دلیل میتوان دریافت تأییدیهها را بر حسب مورد، فعال یا غیر فعال کرد («تنظیمات -› رابط کاربر -› سایر موارد -› تنظیمات تأییدیهها»). |
شکل 20- دکمهی تنظیمات تأییدیهها (پنجرهی تنظیمات) |
شکل 21- تأییدیهها |
